Terapi yöntemleri dizini
Hangi terapi yöntemi neye odaklanır
Psikoterapi yaklaşımlarını tanıtan bağımsız bir başvuru kaynağı. Her yöntemin neye dayandığı, seansın nasıl işlediği ve süresinin neye göre belirlendiği tarafsız biçimde anlatılır. Hiçbir yöntem diğerinin üstüne konmaz.
Karşılaştırma matrisi
Yöntemler neye göre ayrışır
Yöntemler birbirinden etkililikleriyle değil, hangi soruya baktıklarıyla ayrışır. Bir yaklaşım bugün tekrarlayan davranış zincirine bakarken, bir diğeri yıllar içinde yerleşmiş bir örüntüye, bir başkası tek bir anının bıraktığı ize odaklanır. Bu ayrım seansın nasıl geçtiğini de belirler: kimi görüşme önceden konuşulmuş bir gündemle ilerler, kimi akışı danışana bırakır, kiminde konuşmanın yanına alıştırmalar veya oyun katılır. Aşağıdaki tablo bu farkları yan yana görmek için hazırlandı ve bir sıralama değildir; satırlar arasında üstünlük ilişkisi yoktur. Tablo bir yöntemi sizin durumunuza atamak için de kullanılamaz. Amacı, görüşmeye giderken neyi soracağınızı bilmenizi sağlamak ve yaklaşımlar arasındaki farkı somutlaştırmaktır. Bir tablonun satırları arasında geçiş de mümkündür; uzmanların birden fazla yaklaşımı birleştirerek çalışması yaygındır ve bu bir tutarsızlık değildir, aynı süreçte farklı aşamalarda farklı araçlar kullanılabilir. Tablodaki süre yapısı sütunu kesin bir takvim vermez, yalnızca yaklaşımın nasıl planlandığını gösterir; gerçek süre her zaman kişiye ve konuya göre değişir.
| Yöntem | Neye odaklanır | Seansta ağırlıklı olarak | Süre yapısı |
|---|---|---|---|
| Bilişsel davranışçı terapiBDT | Bugün tekrarlayan düşünce ve davranış zincirleri | Gündemli görüşme, kayıt tutma, seans arası deneme | Baştan çizilen bir çerçevede planlanabilir |
| EMDREMDR | Bugün hâlâ canlı etkisini sürdüren bir anı | Hazırlık, hedef anıya odaklanma, çift yönlü uyaran | Hedef anı sayısına ve hazırlığa göre değişir |
| Şema terapiŞema | Yaşam boyu tekrar eden ilişki ve duygu örüntüleri | Örüntünün izlenmesi, duygusal ve deneyimsel çalışma | Uzun soluklu olma eğiliminde |
| Kabul ve kararlılık terapisiACT | Zorlayıcı yaşantıyla kurulan ilişki ve değerler | Farkındalık alıştırmaları, değer ve adım çalışması | Hedefe göre kısa ya da uzun kurulabilir |
| Psikodinamik terapiPsikodinamik | Farkında olunmadan tekrarlanan ilişki örüntüleri | Serbest akış, aktarımın odada konuşulması | Açık uçlu ya da odaklı ve süreli olabilir |
| Çift terapisiÇift | İki kişi arasındaki tekrar eden etkileşim döngüsü | Ortak seans, döngünün yavaşlatılarak izlenmesi | Çiftin hedefine göre birlikte belirlenir |
| Oyun terapisiOyun | Çocuğun oyun yoluyla kurduğu ifade | Oyun odasında eşlik, ayrı ebeveyn görüşmeleri | Çocuğun ritmine ve aile katılımına göre |
Bu sayfalar neyi söylemez
Bu sayfalar hangi yöntemin size uygun olduğunu söylemez ve bunu bilinçli olarak yapmaz. Belirli bir zorluğa belirli bir yöntemi eşleştiren bir liste burada bulamazsınız, çünkü böyle bir eşleştirme ancak sizi bütün olarak değerlendiren ruhsatlı bir uzmanla yapılan görüşmeden çıkabilir. Aynı nedenle etkililik oranı, başarı yüzdesi ya da kanıt düzeyi gibi ifadeler kullanılmaz. Burada bulacağınız şey, her yaklaşımın neye dayandığı, seansın nasıl işlediği, sürenin neye göre belirlendiği ve hangi yanlış bilgilerin dolaşımda olduğudur. Bu bilgi bir seçim yapmanızı değil, doğru soruları sormanızı sağlar. Yöntem seçimini gerçekte nelerin belirlediğini görmek için yöntem nasıl seçilir sayfasına bakabilirsiniz. Ayrıca hiçbir sayfada uzman ya da merkez tanıtılmaz, iletişim bilgisi paylaşılmaz ve randevu bağlantısı verilmez; bu sitenin işi tanıtmak değil tanımlamaktır. Yaşadığınız zorluk günlük hayatınızı etkiliyorsa okumayı sürdürmek yerine ruhsatlı bir uzmanla görüşme adımını atmak daha doğrudan bir yoldur.